در زمان بارداری تغییرات هورمونی باعث کاهش و افزایش سطح قند خون می شود. دیابت در دوران بارداری یکی از فاکتور هایی است که باعث ایجاد و افزایش عوارض در دوران بارداری است. مثل سایر انواع دیابت، دیابت بارداری هم بر نحوه مصرف قند توسط سلول ها تاثیر می گذارد و حتی گاهی منجر به افت میزان قند می شود. در این مقاله از کاریوژن به صورت کامل تری در مورد این مشکل و راه های درمان آن میپردازیم.
- علل کاهش قند خون در بارداری
- انواع افت قند خون
- علائم افت قند در بارداری
علل کاهش قند خون در بارداری
هنگامی که علائم هیپوگلیسمی در دوران بارداری خود را نشان می دهد، ضروری است که به پزشک متخصص مراجعه کنید. افت قند خون و یا هیپوگلیسمی دارای دو نوع است که شامل هیپوگلیسمی واکنشی و هیپوگلیسمی ناشتا میشود. در هیپوگلیسمی واکنشی افت قند به این صورت است که سطح قند خون در عرض چند ساعت بعد از مصرف غذا کاهش میابد. این نوع هیپوگلیسمی در مادرانی که دارای سابقه دیابت بوده اند رخ می دهد اما ممکن است در زنان بدون مشکل دیابت قبل از بارداری این اتفاق نیفتد. نوع دوم هیپوگلیسمی ناشتا زمانی اتفاق می افتد که قند خون بین وعده های غذایی دچار افت خطرناک می شود. و لازم است بدانید که این نوع از بیماری اکثرا در افراد غیر دیابتی اتفاق می افتد. از جمله دلایلی افت قند خون در بارداری عبارت است از:
- دیابت
عامل اصلی افت قند خون دیابت است که ممکن است در مراحل مختلف بارداری اتفاق بیفتد. بالا رفتن سطح قند خون ناشی از دیابت نوع 1 است و کاهش سطح قند خون در این شرایط هنگامی رخ می دهد که داروهای دیابت در زمان مناسب مصرف نشود و به مقدار کافی بدن مادر مواد غذایی دریافت نکرده باشد. از این رو زنان مبتلا به دیابت باید از رژیم غذایی متعادل در طول حاملگی استفاده کرده و قند خون را دقیقا کنترل کنید.
- دیابت بارداری
تغییرات هورمونی و دیگر تغییرات در دوران بارداری باعث مقاومت بدن نسبت به انسولین شده و منجر به مشکلاتی مثل کاهش میزان خون می شوند. حدود 2/9 درصد زنانی که به دیابت بارداری مبتلا شده اند، بعد از زایمان و به دنیا آمدن کودک، این مشکل از بین می رود.
- حالت تهوع در صبح
زنانی که به مقدار کافی کربوهیدرات دریافت نمی کنند، قند خون افت شدید پیدا می کند. زنانی که به صورت مکرر در صبح دچار حس حالت تهوع می شوند واستفراغ می کنند و وزنشان افزایش پیدا نمی کند حتما باید با پزشک متخصص خود مشورت کند.
- اصلاح سبک زندگی
عوامل زیادی در سبک زندگی وجود دارد که باعث کاهش قند خون در بارداری می شود. عواملی مثل غذا نخوردن، مصرف الکل، اختلال خوردن (اشتهای زیاد یا بی اشتهایی عصبی)، ورزش و فعالیت بدنی بیش از حد و… این موارد بر روی زنانی که مشکل دیابت دارند بسیار تاثیر منفی می گذارد.
- اختلالات نادر پزشکی
چند بیماری نادر وجود دارد که می تواند دلیلی بر ایجاد هیپوگلیسمی یا افت قند خون شود. این بیماری ها می تواند بررروی جنین هم تاثیرات منفی زیادی داشته باشد. از جمله این اختلالات که تشخیص دقیق و درمان آن ها ضروری است عبارت است از:
- تومور های پانکراس
- کمبود آنزیم های خاص
- جراحی هایی که برروی معده انجام شده
- نارسایی ارگان ها
- نداشتن تعادل هورمونی به ویژه در کورتیزول و گلوکاگون
انواع هیپوگلیسمی
بیماری هیپوگلیسمی به دلایل گوناگون اتفاق افتاده و انواع مختلفی دارد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
افت قند خون عصبی
افرادی که به بیماری دیابت مبتلا هستند، بهتر است در معرض ناراحتی و اتفاقاتی که اعصاب آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد، نباشند. چرا که در شرایطی که مشکلات خاص عصبی بروز می کند، ممکن است شاهد بعضی علائم تشدید شده در بیماران دیابتی باشید. دیابت عصبی زمانی رخ می دهد که فرد به دلیل مشکلاتی دچار استرس و اضطراب شده و همین امر منجر به افزایش قند خون شوند. از همین رو همه پزشکان و متخصصان به افرادی با زمینه دیابت توصیه می کنند تا از هرگونه استرس و اضطراب که باعث تشویش ذهن می شود، خود را دور نگهدارند.
افت قند در خواب
هایپوگلیسمی شبانه با کاهش قند خون در افراد دیابتی که انسولین تزریق می کنند رایج است. هایپوگلیسمی در صورتی رخ می دهد که قند خون به زیر 70 میلی گرم رسیده باشد و فرد باید از علائمی مثل سردرد، اختلال در خواب، تعرق بیش از حد، بالا رفتن تپش قلب و… متوجه افت قند خود در خواب شود. افرادی که به این نوع مشکل دچار هستند باید اطرافیان خود را از این علائم خود باخبر کنند و مجهز به کیت گلوکاگن باشند تا درصورت بروز این علائم و بیدار نشدن فرد به تزریق این داروی سریع الاثر بپردازند.
علت افت قند خون در صبح
دلایل مختلفی می تواند وجود داشته باشد که دچار افت قند خون در صبح شوید. اگر مبتلا به دیابت هستید باید تاثیر داروهای دیگرتان را برروی میزان انسولین خود بررسی کنید و بهتر است داروهای مصرفی خود را با برنامه های غذایی و برنامه های ورزشی خود هماهنگ کنند. از دیگر علائمی که منجر به افت قند خون در صبحگاه می شود میتوان به گرسنگی مزمن، بیماری شدید کبدی، بیماری های لوزالمعده و غیره اشاره کرد.
علائم افت قند در بارداری
زمانی که گلوکز خون کاهش پیدا می کند سیسستم بدن در سوخت رسانی دچار مشکل می شود. این اختلال در بدن باعث می شود که منجر به ضعف، سردرگمی و سایر نشانه هایی باشد که بعد از نخوردن یک یا دو وعده غذا پشت سر هم ایجاد می شوند. از دیگر علائم مهم کاهش قند خون در بارداری عبارت است از:
- احساس لرزش در بدن
- تاری دید
- احساس خستگی
- اضطراب
- ناتوانی در تفکر
- نامنظم شدن یا بالاتر رفتن ضربان قلب
- پریدگی رنگ پوست
- ناهنجاری های رفتاری
- احساس سردرد های زیاد
- عدم تمرکز
- و در موارد شدیدتر که فرد دچار هیپوگلیسمی شدید باشد علائمی مثل تشنج و از بین رفتن هوشیاری هم ممکن است اتفاق بیفتد.
جمع بندی هیپوگلیسمی
آنچه در این مقاله از کاریوژن خواندید به این صورت است که:
- کاهش قند خون در بارداری علت های مختلف و متعددی دارد که از جمله آن ها می توان به مواردی مثل اختالات نادر پزشکی، دیابت زمینه ای و… اشاره کرد.
- افت قند خون وابسته به دلیلی که دارد دارای انواع مختلفی است مثل افت قند خون عصبی، افت قند در خواب، افت قند در صبح و… است.
- افت قند خود در بارداری دارای علائمی مثل حالت تهوع، سردرد، تنگی نفس و غیره است.