تستهای دوران بارداری مجموعهای از آزمایشها و غربالگریها را شامل میشود که برای ارزیابی سلامت جنین انجام میگیرند. بسیاری از مادران باردار نمیدانند کدام تست برای آنها مناسبتر است و چه تفاوتی میان غربالگریها و تستهای تشخیصی وجود دارد. در این مطلب، تمامی روشهای رایج از جمله NIPT (سل فری)، CVS و آمنیوسنتز را بهطور علمی بررسی میکنیم. همچنین مراکزی مانند بهترین آزمایشگاه ژنتیک اصفهان خدماتی همچون آزمایش ژنتیک بارداری، بررسی ناباروری و سقط و آزمایش ژنتیک جنین را به مادران ارائه میدهند.شناخت دقیق تستهای بارداری به مادران کمک میکند مراحل بارداری را ایمنتر و آگاهانهتر طی کنند.
غربالگری سهماهه اول
در این مرحله، آزمایش خون شامل PAPP-A و β-hCG همراه با سونوگرافی NT معمولاً بین هفتههای ۱۰ تا ۱۳ انجام میشود. این ترکیب، یکی از مهمترین تستهای دوران بارداری برای برآورد احتمال اختلالات کروموزومی محسوب میشود. مادرانی که سابقه ازدواج فامیلی یا سابقه بیماریهای ژنتیکی در خانواده دارند، بهتر است پیش از انجام این تستها از مشاوره ژنتیک بهرهمند شوند.
غربالگری سهماهه دوم (Quad Test)
غربالگری دوم معمولاً بین هفتههای ۱۵ تا ۲۰ بارداری انجام میشود. در این آزمایش، مقادیر AFP، hCG، استریول و اینهیبین A برای بررسی احتمال ترایزومیها و همچنین نقص لوله عصبی اندازهگیری میشوند. برخی مراکز که خدمات آزمایش ژنتیک ارزان ارائه میکنند، این تست را با هزینه مناسب در اختیار مادران قرار میدهند.
غربالگری سهماهه سوم
در این مرحله تمرکز پزشک بیشتر بر انجام سونوگرافی آنومالی و بررسی سلامت عمومی مادر است. مادرانی که سابقه ناباروری و سقط داشتهاند معمولاً با حساسیت بیشتری این مرحله را دنبال میکنند، زیرا اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت جنین و رشد اندامها ارائه میدهد.
تست NIPT (سل فری)
تست NIPT از هفته دهم به بعد قابل انجام است و یکی از دقیقترین روشهای غیرتهاجمی در میان تستهای دوران بارداری محسوب میشود. این تست که تنها با یک نمونه خون مادر انجام میشود، احتمال اختلالات کروموزومی مانند سندروم داون را با دقت بسیار بالا مشخص میکند. مراکزی مانند بهترین آزمایشگاه ژنتیک اصفهان این تست را با روشهای استاندارد انجام میدهند. توجه داشته باشید که NIPT یک تست تشخیصی نیست و در صورت مثبت بودن، نتیجه باید با CVS یا آمنیوسنتز تأیید شود.
برای آشنایی کامل با تست NIPT به صفحه آزمایش ژنتیک جنین (NIPT)مراجعه کنید.
تستهای تشخیصی
CVS
تست CVS معمولاً بین هفتههای ۱۰ تا ۱۳ انجام میشود. در این روش، نمونه کوچکی از پرزهای جفت برداشت میگردد تا بررسیهای ژنتیکی روی آن انجام شود. CVS پاسخ قطعی درباره وجود اختلالات کروموزومی و برخی بیماریهای ژنتیکی ارائه میدهد. مادرانی که سابقه آزمایش ازدواج فامیلی یا بیماریهای ارثی در خانواده دارند، معمولاً کاندیدای این تست هستند.
آمنیوسنتز
آمنیوسنتز از هفته ۱۵ به بعد قابل انجام است. در این تست، مقدار کمی از مایع آمنیوتیک که سلولهای جنینی در آن وجود دارد برداشت میشود. آمنیوسنتز میتواند علاوه بر اختلالات کروموزومی، نقص لوله عصبی را نیز مشخص کند. خدمات مربوط به آزمایش ژنتیک جنین از طریق آمنیوسنتز در مراکز معتبر ارائه میشود.
سایر آزمایشهای مرتبط
- آزمایش پدر فرزندی برای اهداف قانونی و پزشکی انجام میشود.
- آزمایش ژنتیک بارداری برای بررسی بیماریهای ارثی و اختلالات ژنتیکی بهکار میرود.
- بررسی ناباروری و سقط پیش از بارداری یا پس از چند بارداری ناموفق انجام میشود و نقش زیادی در پیشگیری از مشکلات آینده دارد.
جمعبندی
غربالگریهای بارداری روشهایی ایمن و غیرتهاجمی هستند و احتمال وجود برخی مشکلات جنینی را مشخص میکنند. تست NIPT (سل فری) دقیقترین غربالگری غیرتهاجمی است. تستهای CVS و آمنیوسنتز بهعنوان روشهای تشخیصی، نتیجه قطعی ارائه میدهند. مادرانی که سابقه ازدواج فامیلی، ناباروری و سقط یا نگرانیهای ژنتیکی دارند، بهتر است با مشاور ژنتیک در مراکز معتبر مانند بهترین آزمایشگاه ژنتیک اصفهان، مشورت کنند تا مناسبترین مسیر برای بررسی سلامت جنین انتخاب شود.